KURS ZAWODOWY ZIELARZ FITOTERAPEUTA W WARSZAWIE
KOD ZAWODU 323009, TERMIN 26.03.2021 - 07.05.2022 - 320 GODZIN
NATUROPATA - KURS ZAWODOWY, KOD ZAWODU 323009
KURS NATUROTERAPII W WARSZAWIE, 24-25.10.2020 - 6.03.2022 - 18 ZJAZDÓW

WYKORZYSTANIE ZIÓŁ W DEKORACJI

Zestaw porad, jak sadzić, uprawiać i pielęgnować zioła, aby cieszyły oko, wzmacniały zdrowie oraz stanowiły ważny element naszego otoczenia. Na końcu opracowania zawarto również kilka przepisów z domowej receptury. Materiał przygotowany przez Specjalistę Uprawy Roślin Leczniczych mgr inż Sylwię Barłogę, Cemtrum Ogrodnicze TRACZ.
Wykorzystanie ziół w dekoracji

I. Dlaczego kompozycje?
1. rośliny rosnące w grupie tworzą korzystny mikroklimat
2. względy dekoracyjne
3. łatwiejsza pielęgnacja
4. możemy tworzyć kompozycje o konkretnym przeznaczeniu np.: jako zestaw przypraw

II. Kryteria tworzenia kompozycji:
        1. Według wymagań roślin:
a. stanowisko: słoneczne lub półcieniste
b. wilgotność podłoża
c. żyzność podłoża
                         2. Według zastosowania:
a. kompozycje dekoracyjne
b. przyprawy
c. np.: do kąpieli

III. Reguły tworzenia kompozycji:
        1.     Kierujemy się wysokością roślin:
a. Wysokie rośliny umieszczamy w tle i po środku np.: ogórecznik, lawenda, melisa
b. Niższe rośliny umieszczamy z przodu i po bokach np.: macierzanka, pietruszka, bazylia
2.  Zestawiamy rośliny o różnej fakturze liści:
a. Rośliny o liściach niepodzielonych wprowadzają ład do kompozycji np.: mięta, szałwia
b. Rośliny o liściach pierzastych, powcinanych nadają lekkości np.:  kolendra, rumianek
3. Zestawiamy rośliny o barwnych liściach:
a.    Kompozycje jednogatunkowe np.:
        -  szałwia: ‘Purpurea’ (liście purpurowe); ‘Icterina’ (liście żółtozielone) , ‘Variegata’     (liście biało zielone)
         -  macierzanka: ‘Bertram Anderson’ (liście żółte), ‘Doone Valley’ (liście żółtozielone)
c. Kompozycja jednogatunkowa na zasadzie kontrastu – wprowadzamy element ożywienia np.: bazylia o  liściach zielonych i purpurowych.

IV. Zasady doboru pojemników:
           1. Wielkość pojemników dobieramy do wielkości roślin – średnica pojemnika dla pojedynczej          rośliny nie powinna być mniejsza niż 10 cm.
           2. Misy – doskonałe dla roślin o płytkim systemie korzeniowym np.: macierzanka lub do tworzenia kompozycji z kilku roślin.
          3. Pojemniki wiszące – polecane dla roślin o wiotkich lub zwisających pędach np.: rozmaryn

V. Tworzenie kompozycji – sposoby:
          1. Sadzimy kilka roślin bezpośrednio w ozdobnej donicy, koszu itp.
          2.  Sadzimy rośliny we wspólnej, większej donicy produkcyjnej i umieszczamy ją w dowolnej osłonce
          3. Nie sadzimy roślin tylko zestawiamy je w osobnych doniczkach we wspólnym naczyniu
          4.  Tworzymy kompozycję z roślin rosnących w osobnych donicach

VI. Technika sadzenia:
        1. Wybieramy odpowiednie podłoże
a. Powinno być żyzne (próchniczne) i przepuszczalne np.: ziemia uniwersalna lub podłoża torfowe z domieszką ziemi gliniastej. Nie stosujemy ziemi kwiatowej – zawiera zbyt duże dawki nawozów.
b. Dostosowane do wymagań poszczególnych gatunków np.: wapienne dla lawendy
i oregano.
                           2.  Dobieramy odpowiednią doniczkę – bierzemy pod uwagę średnicę, wysokość  i materiał,
                    z którego jest wykonana.
                           3.  Wskazany jest drenaż – żwir, keramzyt lub potłuczone doniczki ceramiczne.
                           4.  Podlewanie
           a.   Po posadzeniu podlewamy roślinę, aby podłoże dobrze przylegało do korzeni
           b.   Jeśli bryła korzeniowa była dobrze namoczona przed posadzeniem i posadziliśmy roślinę
w bardzo wilgotne podłoże  możemy  nie podlewać przez kilka dni, aby pobudzić roślinę do wytworzenia większej ilości włośników. 
                  
VII.         Technika wykonania drenażu:
                       1. Drenaż w donicy:
                                a. otwór odpływowy zakrywamy np.: kamieniem
                                b. na dno wysypujemy około 2 cm warstwę drenażu
                           2. Drenaż w skrzynce:
                                a. w dnie robimy KILKA otworów odwadniających
                                b. na dno wysypujemy kilku centymetrową warstwę drenażu
                                c. na drenażu układamy włókninę, aby nie zamulało go podłoże
                                d. w wiszących koszach i pojemnikach nie wykonujemy drenażu, aby nie zwiększać obciążenia         - dno wykładamy folią, w której robimy liczne dziurki.

VIII.      Zabiegi pielęgnacyjne:
                           1. Podlewanie - w miarę wysychania podłoża, regularne!
                           2. Przycinanie:
                               a. sanitarne – usuwanie przekwitających kwiatostanów, zasychających gałązek
                               b. cięcie zbyt mocno wyrastających pędów
                               c. cięcie wiosenne kompozycji z ziół wieloletnich
                           3. Nawożenie - zioła nawozimy umiarkowanie, najlepiej nawozami organicznymi np.: biohumus,          guano . Przenawożenie osłabia ich aromat, zwiększa podatność na choroby i szkodniki.
                               a. nawozy mineralne - raz na dwa tygodnie.
                               b. rośliny wieloletnie latem nawozimy raz na miesiąc (do końca czerwca, aby zdążyły przygotować się do zimy).
                               c. Rośliny jednoroczne nawozimy gdy zauważymy oznaki niedoboru składników pokarmowych: drobnienie liści, powolne odrastanie po przycięciu, utrata koloru.

IX.          Kompozycje dobrane wg wymagań i zastosowania – przykłady
Na stanowiska słoneczne:
• tymianek, szałwia, rozmaryn
Na stanowiska półcieniste i wilgotne
• mięta, melisa
Przyprawy do mięs – do wieprzowiny
• cząber, majeranek, kolendra
Przyprawy do mięs – do wołowiny
• tymianek, cząber, rozmaryn
Przyprawy do zup i sosów
• pietruszka, estragon, majeranek
Przyprawy do pizzy 
• bazylia, oregano
Zioła do napojów
• melisa, rumianek, mięta, lippia, stewia
Zioła do kąpieli
• lawenda, szałwia, macierzanka

X.           Miejsce uprawy:
Zioła w donicach mogą nam towarzyszyć praktycznie wszędzie tam, gdzie ich używamy czyli np.:  na tarasie, balkonie, w kuchni, w patio, w ogrodzie a nawet w łazience – trzeba tylko dobrać odpowiednie gatunki.
                                                                                                                              

Kąpiel pachnąca ziołami.
Przydomowy ogródek ziołowy – nawet taki na balkonie lub parapecie m.in. z tymiankiem, lawendą, miętą czy lebiodką? To obecnie żadna nowość. Moda na świeże zioła zapanowała
u nas kilkanaście lat temu i od tej pory towarzyszą nam w codzienności, nie tylko jako rośliny lecznicze lecz również jako niezastąpione przyprawy. Cenimy je również za piękny zapach i walory dekoracyjne.
A gdyby tak spojrzeć na nie trochę innym okiem, a raczej przypomnieć sobie ich inne walory? Lecznicze mieszanki lepiej pozostawić doświadczonym zielarzom i farmaceutom,  za to z ich właściwości pielęgnacyjnych możemy czerpać bez obaw. Co prawda przy obecnym tempie życia rzadko sięgamy po „babcine” metody w przekonaniu, że gotowe kosmetyki są lepsze i przynoszą szybsze efekty działania niż domowe specyfiki. Trudno polemizować z tym twierdzeniem, ale na dobry początek warto się skusić chociażby na relaksującą kąpiel pachnącą ziołami.

Odprężająco, relaksująco i wzmacniająco działa KĄPIEL TYMIANKOWA.
Tymianek właściwy (łac. Thymus vulgaris) obecnie najbardziej znany jako aromatyczna przyprawa do tłustych mięs i zup oraz składnik wielu gotowych preparatów ziołowych.
Z greckiego tymianek to thymon – czyli „odwaga, siła” albo „odkażać”.
Już w Średniowieczu rycerze zażywali kąpieli tymiankowych, które miały im dodać sił witalnych i męstwa, niewiasty zaś wierzyły, że takie kąpiele powiększają… biust. Znana do dziś we Francji zupa z tymianku i piwa to ponoć doskonałe lekarstwo na nieśmiałość.
Wróćmy jednak do współczesności - dziś wiemy, że kąpiel tymiankowa działa również przeciwbakteryjnie i odkażająco na skórę (polecana zwłaszcza do cery tłustej), a unoszące się olejki eteryczne dodatkowo inhalują górne drogi oddechowe. Tymiankiem można również płukać włosy – przeciwko ich wypadaniu i przy łupieżu. 
Przygotowanie kąpieli:
20 – 30 g ziela tymianku gotować pod przykryciem w 1l wody przez 5 min, odstawić na 10 min., przecedzić i wlać do wanny z wodą. Kąpiel taka nie powinna trwać dłużej niż 15 min. Stosowanie ziół do kąpieli to tak naprawdę najprostszy sposób ich wykorzystania. Jeśli jednak odstręcza nas myśl o gotowaniu, zaparzaniu, przecedzaniu można skorzystać z wiele prostszej metody. W tym celu zioła (świeże lub suszone) wrzucamy do płóciennego woreczka, który zawieszamy na kranie tak, aby był przemywany przez gorącą bieżącą wodę.
Woreczek można również zanurzyć na kilka minut w garnku z wrzącą wodą, gotowy napar wlać do wanny, a ziołowy woreczek wykorzystać do nacierania podczas kąpieli.  Do ziół można również dodać 1-2 łyżki płatków owsianych lub otrąb – dodatkowe oczyszczanie skóry.

Pobudzająco, oczyszczająco i bakteriobójczo na skórę działa KĄPIEL LAWENDOWA.  Łagodzi również bóle reumatyczne.
Lawenda wąskolistna (łac. Lavandula angustifolia) obecnie najczęściej stosowana jest jako roślina ozdobna, (tu można nawiązać do naszej strony internetowej – mamy artykuł z przeglądem lawend) niezastąpiona w kosmetyce, nieco rzadziej wykorzystuje się jej walory lecznicze.
Łacińska nazwa lawendy pochodzi od słowa „lavere” czyli „myć się”. Lawenda święciła triumfy na dworze francuskim, gdzie wraz z rozmarynem była wykorzystywana do sporządzania larendogry – mikstury przywracającej młodość. Chociaż obecnie znany jest skład i sposób przyrządzania tego specyfiku to żadna firma kosmetyczna nie podjęła wyzwania jego produkcji…
Przygotowanie kąpieli:
1 łyżka kwiatów lawendy
2 łyżki liści laurowych
po  4 łyżki płatków owsianych i otrąb
Składniki gotujemy pod przykryciem przez godzinę, odwar odcedzamy i wlewamy do wanny.

Jeśli w naszym ziołowym ogródku rośnie również mięta i rumianek to mamy doskonałe składniki do KĄPIELI USPOKAJAJĄCEJ na koniec dnia.

Przygotowanie kąpieli:
- liście mięty
- kwiaty rumianku
- kwiaty i ziele lawendy
- ziele tymianku
Wszystkie składniki odmierzamy w równych częściach i mieszamy. Z garści tych ziół przygotowujemy napar, następnie wlewamy go do wanny z wodą i rozkoszujemy się relaksującą kąpielą przez 10 – 15 min.

Opracowała mgr inż. Sylwia Barłoga  - TRACZ Centrum Ogrodnicze
powrót